คนไทยจำนวนมากรู้ว่าตัวเองเกิดวันอะไร แต่ไม่รู้ว่าพระประจำวันเกิดของตัวเองเป็นปางไหน มีที่มาจากพุทธประวัติตอนใด และบทสวดที่นิยมคือบทอะไร บทความนี้รวมไว้ครบทั้ง 8 แบบ รวมพุธกลางคืน

สรุป: พระประจำวันเกิดมี 8 ปางตามวันเกิด 7 วัน โดยแยกวันพุธเป็นกลางวันและกลางคืน จำนวนจบที่นิยมสวดตาม “กำลังวัน” คือ อาทิตย์ 6 · จันทร์ 15 · อังคาร 8 · พุธกลางวัน 17 · พุธกลางคืน 12 · พฤหัสบดี 19 · ศุกร์ 21 · เสาร์ 10 บทสวดส่วนใหญ่มาจากบทพระปริตร เช่น โมรปริตร อังคุลิมาลปริตร และบทขัดของปริตรต่าง ๆ ในบทสวดสิบสองตำนาน เป็นธรรมเนียมความเชื่อของไทยที่ช่วยให้สวดมนต์สม่ำเสมอ ไม่ได้มีกำหนดไว้ในพระไตรปิฎกว่าคนเกิดวันใดต้องสวดบทใด
พระพุทธรูปสีทอง 8 องค์ เรียงตามวันเกิด พร้อมป้ายชื่อปางและจำนวนจบ อาทิตย์ 6 จันทร์ 15 อังคาร 8 พุธ 17 พุธกลางคืน 12 พฤหัสบดี 19 ศุกร์ 21 เสาร์ 10
พระพุทธรูปประจำวันเกิดทั้ง 8 ปาง ที่ภูเขาทอง วัดสระเกศ กรุงเทพฯ ป้ายด้านล่างระบุชื่อปางและจำนวนจบของแต่ละวันไว้ตรงกับที่นิยมสวด · ภาพ: Christophe95 · CC BY-SA 4.0 · via Wikimedia Commons

ตารางพระประจำวันเกิดและจำนวนจบ

วันเกิดปางพุทธประวัติโดยย่อจบ
อาทิตย์ถวายเนตรหลังตรัสรู้ ทรงยืนทอดพระเนตรต้นโพธิ์เพื่อระลึกถึงคุณ6
จันทร์ห้ามญาติทรงห้ามพระญาติสองฝ่ายที่จะวิวาทกันเพราะแย่งน้ำ15
อังคารไสยาสน์พระพุทธรูปในอิริยาบถนอน8
พุธกลางวันอุ้มบาตรทรงอุ้มบาตรเสด็จออกบิณฑบาต17
พุธกลางคืนป่าเลไลยก์ทรงประทับในป่าปาลิเลยยกะ มีช้างและลิงคอยอุปัฏฐาก12
พฤหัสบดีสมาธิทรงนั่งสมาธิใต้ต้นโพธิ์ในคืนตรัสรู้19
ศุกร์รำพึงทรงรำพึงถึงความลึกซึ้งของธรรมที่ตรัสรู้ ก่อนตัดสินพระทัยสั่งสอน21
เสาร์นาคปรกพญานาคมุจลินท์ขดตัวและแผ่พังพานกันลมฝนขณะทรงเสวยวิมุตติสุข10

จำนวนจบเหล่านี้มาจาก กำลังวัน ในคติโหราศาสตร์ไทย ซึ่งกำหนดตัวเลขประจำดาวพระเคราะห์ของแต่ละวัน

บทสวดประจำวันเกิดทั้ง 8 แบบ

ก่อนสวดทุกครั้ง ให้ตั้งนะโม 3 จบก่อน

📿 ตั้งนะโม

นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ (๓ จบ)

☀️ วันอาทิตย์ — ปางถวายเนตร (6 จบ)

อุเทตะยัญจักขุมา เอกะราชา หะริสสะวัณโณ ปะฐะวิปปะภาโส

ตัง ตัง นะมัสสามิ หะริสสะวัณณัง ปะฐะวิปปะภาสัง ตะยัชชะ คุตตา วิหะเรมุ ทิวะสัง

🌙 วันจันทร์ — ปางห้ามญาติ (15 จบ)

ยันทุนนิมิตตัง อะวะมังคะลัญจะ โย จามะนาโป สะกุณัสสะ สัทโท

ปาปัคคะโห ทุสสุปินัง อะกันตัง พุทธานุภาเวนะ วินาสะเมนตุ

🔥 วันอังคาร — ปางไสยาสน์ (8 จบ)

ยัสสานุสสะระเณนาปิ อันตะลิกเขปิ ปาณิโน ปะติฏฐะมะธิคัจฉันติ ภูมิยัง วิยะ สัพพะทา

สัพพูปัททะวะชาลัมหา ยักขะโจราทิสัมภะวา คะณะนา นะ จะ มุตตานัง ปะริตตันตัมภะณามะ เห

พระพุทธรูปปางไสยาสน์ขนาดใหญ่ปิดทองทั่วองค์ มีผู้คนกำลังปิดทองและกราบไหว้
พระพุทธรูปปางไสยาสน์ พระประจำวันอังคาร ที่วัดพระนอนจักรสีห์ จ.สิงห์บุรี องค์พระมีแผ่นทองที่ผู้มากราบไหว้ปิดไว้ทั่ว · ภาพ: Mr.Peerapong Prasutr · CC BY-SA 4.0 · via Wikimedia Commons

🌿 วันพุธกลางวัน — ปางอุ้มบาตร (17 จบ)

สัพพาสีวิสะชาตีนัง ทิพพะมันตาคะทัง วิยะ ยันนาเสติ วิสัง โฆรัง เสสัญจาปิ ปะริสสะยัง

อาณักเขตตัมหิ สัพพัตถะ สัพพะทา สัพพะปาณินัง สัพพะโสปิ นิวาเรติ ปะริตตันตัมภะณามะ เห

🌑 วันพุธกลางคืน — ปางป่าเลไลยก์ (12 จบ)

กินนุ สันตะระมาโนวะ ราหุ จันทัง ปะมุญจะสิ สังวิคคะรูโป อาคัมมะ กินนุ ภีโตวะ ติฏฐะสีติ

สัตตะธา เม ผะเล มุทธา ชีวันโต นะ สุขัง ละเภ พุทธะคาถาภิคีโตมหิ โน เจ มุญเจยยะ จันทิมันติ

🟠 วันพฤหัสบดี — ปางสมาธิ (19 จบ)

ปูเรนตัมโพธิสัมภาเร นิพพัตตัง วัฏฏะชาติยัง ยัสสะ เตเชนะ ทาวัคคิ มะหาสัตตัง วิวัชชะยิ

เถรัสสะ สาริปุตตัสสะ โลกะนาเถนะ ภาสิตัง กัปปัฏฐายิง มะหาเตชัง ปะริตตันตัมภะณามะ เห

💙 วันศุกร์ — ปางรำพึง (21 จบ)

อัปปะสันเนหิ นาถัสสะ สาสะเน สาธุสัมมะเต อะมะนุสเสหิ จัณเฑหิ สะทา กิพพิสะการิภิ

ปะริสานัญจะตัสสันนะ มะหิงสายะ จะ คุตติยา ยันเทเสสิ มะหาวีโร ปะริตตันตัมภะณามะ เห

💜 วันเสาร์ — ปางนาคปรก (10 จบ)

ยะโตหัง ภะคินิ อะริยายะ ชาติยา ชาโต นาภิชานามิ สัญจิจจะ ปาณัง ชีวิตา โวโรเปตา

เตนะ สัจเจนะ โสตถิ เต โหตุ โสตถิ คัพภัสสะ

หมายเหตุ: บทสวดประจำวันมีหลายสำนวน บางวัดใช้บทต่างจากนี้ในบางวัน โดยเฉพาะวันจันทร์และวันพฤหัสบดี และมีฉบับย่อที่ใช้คำหัวใจสั้น ๆ บทนี้เป็นสำนวนที่พบทั่วไปเพื่อการศึกษา โปรดยึดตามวัดหรือครูอาจารย์ที่ท่านนับถือ และตรวจทานกับหนังสือสวดมนต์ก่อนนำไปใช้
Advertisement

บทสวดแต่ละวันมาจากไหน

บทสวดประจำวันไม่ได้แต่งขึ้นใหม่ แต่ยกมาจากบทพระปริตร ในหนังสือสวดมนต์สิบสองตำนาน ตัวอย่างที่ชัดเจน ได้แก่

  • วันอาทิตย์ — โมรปริตร บทที่เล่าถึงนกยูงโพธิสัตว์ที่สวดนมัสการดวงอาทิตย์ทุกเช้าเพื่อคุ้มครองตัว
  • วันอังคาร — บทขัดของธชัคคปริตร ว่าด้วยอานุภาพของการระลึกถึงพระรัตนตรัย
  • วันพุธกลางวัน — บทขัดของขันธปริตร บทแผ่เมตตาป้องกันสัตว์มีพิษ
  • วันพุธกลางคืน — จันทปริตร เรื่องราหูที่ปล่อยดวงจันทร์เมื่อได้ยินคาถาสรรเสริญพระพุทธเจ้า
  • วันพฤหัสบดี — บทขัดของวัฏฏกปริตร เรื่องลูกนกคุ่มโพธิสัตว์ที่ทำให้ไฟป่าดับ
  • วันศุกร์ — บทขัดของอาฏานาฏิยปริตร
  • วันเสาร์ — อังคุลิมาลปริตร ที่พระองคุลิมาลใช้สัจวาจาช่วยหญิงที่คลอดบุตรยาก

วิธีสวดให้ได้ประโยชน์

  • สวดก่อนนอนหรือหลังตื่นนอน ช่วงที่ใจยังไม่ถูกรบกวน
  • ถ้าจำนวนจบมากเกินไปในช่วงแรก เริ่มจากสวดน้อยจบอย่างตั้งใจ แล้วค่อยเพิ่ม
  • ไม่ต้องสวดเฉพาะวันเกิดของตัวเอง บางคนสวดตามวันในสัปดาห์ เช่น วันจันทร์สวดบทวันจันทร์
  • ต่อด้วยการแผ่เมตตา เพื่อให้การสวดไม่ได้จบแค่การขอพร

คำถามที่พบบ่อย

เกิดวันพุธ แต่ไม่รู้ว่ากลางวันหรือกลางคืน ทำอย่างไร?
ตามความนิยม พุธกลางคืนนับตั้งแต่ประมาณ 18.00 น. ของวันพุธถึงก่อน 06.00 น. ของวันพฤหัสบดี ถ้าไม่ทราบเวลาเกิด สวดบทพุธกลางวันได้ หรือสวดทั้งสองบท

นับวันเกิดตามปฏิทินสากลหรือจันทรคติ?
พระประจำวันเกิดนับตามวันในสัปดาห์ที่เกิด ซึ่งตรงกันทั้งสองปฏิทิน ส่วนการเริ่มวันใหม่ ทางโหราศาสตร์ไทยบางตำรานับตอนรุ่งเช้า ไม่ใช่เที่ยงคืน

สวดไม่ครบจบ จะไม่ดีไหม?
ไม่มีข้อกำหนดทางศาสนาเรื่องนี้ จำนวนจบเป็นธรรมเนียมที่ช่วยให้สวดสม่ำเสมอ ความตั้งใจและความเข้าใจความหมายสำคัญกว่า

อ่านต่อ: รวมบทสวดมนต์ & สิ่งศักดิ์สิทธิ์ · วันเกิดสำคัญอย่างไร ทำบุญวันเกิดทำอะไรดี · ขันธปริตร

แหล่งอ้างอิง

  • หนังสือสวดมนต์สิบสองตำนาน — โมรปริตร ธชัคคปริตร ขันธปริตร วัฏฏกปริตร อาฏานาฏิยปริตร อังคุลิมาลปริตร จันทปริตร
  • Sanook และ PPTV Online — คาถาบูชาพระประจำวันเกิดทั้ง 7 วัน (ตรวจเทียบถ้อยคำและจำนวนจบ)
  • ป้ายพระประจำวันเกิด ภูเขาทอง วัดสระเกศ กรุงเทพฯ