คำนวณ BMI ดัชนีมวลกาย
ใส่น้ำหนักกับส่วนสูง รู้ค่า BMI และอยู่เกณฑ์ไหน — พร้อมบอกด้วยว่าส่วนสูงของคุณน้ำหนักเท่าไรถึงเรียกว่าอยู่ในเกณฑ์ปกติ
BMI คืออะไร คำนวณยังไง
BMI (Body Mass Index) หรือดัชนีมวลกาย คือตัวเลขที่ได้จากการเอาน้ำหนักเป็นกิโลกรัม หารด้วยส่วนสูงเป็นเมตรยกกำลังสอง เช่น หนัก 65 กก. สูง 170 ซม. (1.70 ม.) จะได้ 65 ÷ (1.70 × 1.70) = 22.5
เป็นวิธีประเมินเบื้องต้นว่าน้ำหนักเหมาะกับส่วนสูงหรือไม่ ใช้ง่ายเพราะต้องการแค่สองตัวเลข แต่ก็มีข้อจำกัดที่ต้องรู้ไว้ด้วย
เกณฑ์ที่หน้านี้ใช้ — มาตรฐานเอเชีย-แปซิฟิก
คนเอเชียมีแนวโน้มสะสมไขมันช่องท้องและเกิดภาวะแทรกซ้อนที่ค่า BMI ต่ำกว่าคนตะวันตก จึงมีการใช้เกณฑ์ที่เข้มกว่ามาตรฐานสากล — หน้านี้ใช้ชุด 18.5 / 23 / 25 / 30 ซึ่งเป็นชุดที่แหล่งข้อมูลสุขภาพในไทยใช้กันทั่วไป
จุดที่ต่างจากเกณฑ์สากลชัดที่สุดคือ ช่วง 23–24.9 ที่เกณฑ์สากลยังนับว่าปกติ แต่เกณฑ์เอเชียถือว่าเริ่มเกินแล้ว ถ้าคุณเคยคำนวณจากเว็บต่างประเทศแล้วได้ผลว่า "ปกติ" ขณะที่หน้านี้บอกว่า "ท้วม" นี่คือสาเหตุ — ไม่ใช่ตัวเลขผิด แต่เป็นคนละเกณฑ์
บางสถานพยาบาลใช้เกณฑ์ที่ต่างออกไปเล็กน้อย เช่น นับอ้วนที่ 27.5 ถ้าต้องใช้อ้างอิงทางการแพทย์ให้ยึดตามที่แพทย์หรือสถานพยาบาลของคุณใช้
รอบเอวสำคัญไม่แพ้ BMI
BMI บอกแค่สัดส่วนน้ำหนักต่อส่วนสูง แต่ไม่ได้บอกว่าไขมันอยู่ตรงไหน คนที่ BMI ปกติแต่พุงยื่นก็ยังเสี่ยงโรคได้ เกณฑ์ที่ใช้กันในไทยคือ ผู้ชายรอบเอวตั้งแต่ 90 ซม. และผู้หญิงตั้งแต่ 80 ซม. ขึ้นไป ถือว่าเข้าข่ายอ้วนลงพุง
วิธีวัดคือวัดรอบเอวระดับสะดือ ขณะยืนตรงและหายใจออกตามปกติ ไม่แขม่วท้อง
BMI ใช้ไม่ได้กับใครบ้าง
- นักกีฬาและคนกล้ามเนื้อเยอะ — กล้ามหนักกว่าไขมัน BMI จึงสูงทั้งที่ไขมันน้อย
- เด็กและวัยรุ่น — ต้องใช้กราฟการเจริญเติบโตตามอายุและเพศ ไม่ใช่เกณฑ์ผู้ใหญ่
- ผู้สูงอายุ — มวลกล้ามเนื้อลดลงตามวัย ค่าที่ได้อาจต่ำกว่าความเป็นจริง
- หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร — น้ำหนักเปลี่ยนตามภาวะ ไม่ควรใช้ BMI ประเมิน
ตัวเลขจากหน้านี้เป็นการประเมินเบื้องต้นเพื่อให้เห็นภาพ ไม่ใช่การวินิจฉัยทางการแพทย์ ถ้ากังวลเรื่องน้ำหนักหรือมีโรคประจำตัว ควรปรึกษาแพทย์หรือนักโภชนาการ