ไฟป่าทั่วโลกและควันข้ามทวีป — ทำไม PM2.5 ถึงพุ่งทั้งที่ไม่ได้เผาใกล้บ้าน

บางวันท้องฟ้าเป็นสีน้ำตาลดั่งหมอก — แต่ไม่ได้มาจากแอร์หรือไอน้ำ แต่มันคือควันไฟป่าจากที่ไกลมาก

ไฟป่าปล่อยอะไรสู่อากาศ

การเผาไหม้พืชปล่อย PM2.5 (ฝุ่นละอองขนาดเล็ก), คาร์บอนมอนอกไซด์, สารอินทรีย์ระเหย และเขม่า อนุภาคเล็กเข้าสู่ทางเดินหายใจและกระแสเลือดได้ จึงกระทบทั้งเด็ก ผู้สูงอายุ และผู้ป่วยโรคหัวใจ–ปอด

ทำไมควันถึง “เดินทาง” ได้ไกล

• ไฟขนาดใหญ่สร้างเสาควันสูงพ้นชั้นบรรยากาศใกล้พื้น
• กระแสลมและรูปแบบอากาศพัดมวลควันเป็นแนวยาว
• บางครั้งควันลอยสูงแล้วค่อยตกลงในเมืองห่างไกล ทำให้คนท้องถิ่นงงว่า “เผาที่ไหน”

วันที่ควันหนา — ทำอะไรได้จริง

1. ดูค่า PM2.5 รายชั่วโมง ไม่ใช่แค่ค่าเฉลี่ยรายวัน
2. ลดวิ่ง/ปั่นกลางแจ้ง ย้ายออกกำลังในร่มถ้าเป็นไปได้
3. ใช้หน้ากากที่กรองฝุ่นได้เมื่อต้องออกนอกบ้านนาน
4. ปิดหน้าต่างช่วงค่าพุ่ง และใช้เครื่องฟอกอากาศถ้ามี

ไฟป่าเกี่ยวโลกร้อนอย่างไร (แบบสั้น)

อากาศร้อนและแห้งนานขึ้นทำให้เชื้อเพลิงธรรมชาติ (ใบไม้ หญ้า ป่า) พร้อมติดไฟง่ายขึ้น ฤดูไฟยาวนานขึ้นในหลายประเทศ — นั่นทำให้ข่าวไฟป่าและควันกลายเป็นเรื่องประจำฤดูกาล ไม่ใช่เหตุการณ์แปลกปีละครั้ง

คำถามที่พบบ่อย

PM2.5 จากไฟป่าต่างจากฝุ่นรถไหม?

องค์ประกอบบางส่วนต่าง แต่ขนาดเล็กที่เข้าปอดได้เหมือนกัน — ผลต่อสุขภาพยังน่ากังวล

หน้ากากผ้าช่วยไหม?

ช่วยได้น้อยสำหรับ PM2.5 — ควรใช้ชนิดที่ออกแบบกรองฝุ่น/มาตรฐานที่เหมาะสม

ดูค่าฝุ่นที่ไหนดี?

แอป/เว็บที่อ้างสถานีวัดชัด และหน้าสถานการณ์ที่เกี่ยวข้องบน The World Ready

อ่านต่อ: ค่า PM2.5 กรุงเทพฯ (World Smart Data) · อ่านระดับพายุให้เป็น

แหล่งอ้างอิง

• WHO — Air quality guidelines (PM2.5)
• NASA / Copernicus — wildfire & aerosol (ข้อมูลสาธารณะ)
• กรมควบคุมมลพิษ / กรมอุตุนิยมวิทยา