เปิดเมนู Wi-Fi แล้วเจอชื่อบ้านตัวเองสองชื่อ ชื่อหนึ่งลงท้ายว่า 5G อีกชื่อไม่มี หลายคนเลือกแบบสุ่ม แล้วสงสัยว่าทำไมเน็ตห้องนอนช้ากว่าห้องนั่งเล่นทั้งที่จ่ายค่าเน็ตเท่าเดิม

สรุป: 2.4 GHz ไปได้ไกลกว่าและผ่านผนังได้ดีกว่า แต่ช้ากว่าและถูกรบกวนง่าย 5 GHz เร็วกว่าและถูกรบกวนน้อยกว่า แต่ระยะสั้นกว่าและอ่อนลงมากเมื่อผ่านผนัง หลักง่าย ๆ คือ อยู่ใกล้เราเตอร์ใช้ 5 GHz ห้องที่ไกลหลายผนังหรืออุปกรณ์สมาร์ตโฮมใช้ 2.4 GHz ส่วนคำว่า 5G ในชื่อ Wi-Fi หมายถึงย่าน 5 GHz ไม่ใช่สัญญาณมือถือ 5G

ความต่างในตารางเดียว

หัวข้อ2.4 GHz5 GHz
ระยะทำการไกลกว่าสั้นกว่า
ผ่านผนังดีกว่าอ่อนลงเร็ว
ความเร็วสูงสุดต่ำกว่าสูงกว่า
การรบกวนมาก (ช่องน้อย อุปกรณ์อื่นใช้ย่านเดียวกัน)น้อยกว่า (ช่องมากกว่า)
เหมาะกับห้องไกล อุปกรณ์สมาร์ตโฮมใกล้เราเตอร์ ดูวิดีโอ เล่นเกม ประชุมออนไลน์

ทำไมคลื่น 2.4 GHz ไปได้ไกลกว่า

โดยหลักฟิสิกส์ คลื่นวิทยุความถี่สูงกว่าจะถูกดูดซับและลดทอนโดยวัสดุที่ขวางทางมากกว่า เมื่อผ่านผนังคอนกรีต ผนังอิฐ ประตูโลหะ หรือกระจกเคลือบสารกันความร้อน สัญญาณ 5 GHz จะลดลงมากกว่า 2.4 GHz อย่างเห็นได้ชัด

สิ่งกีดขวางในบ้านที่คนมักมองข้ามคือ น้ำ ทั้งตู้ปลาขนาดใหญ่ ถังน้ำ และร่างกายคนจำนวนมากในห้อง ล้วนลดสัญญาณได้

ผลในทางปฏิบัติคือ ห้องที่ห่างเราเตอร์หนึ่งผนังอาจได้ 5 GHz เร็วกว่า แต่ห้องที่ห่างสองสามผนังอาจได้ 2.4 GHz เสถียรกว่า ทั้งที่ตัวเลขความเร็วสูงสุดของ 2.4 GHz ต่ำกว่า

Advertisement

ทำไม 2.4 GHz ถึงแออัด

ย่าน 2.4 GHz แคบ ช่องสัญญาณที่ใช้พร้อมกันได้โดยไม่ทับกันมีเพียง ช่อง 1, 6 และ 11 ในคอนโดหรือหอพักที่มีเราเตอร์หลายสิบตัวอยู่ใกล้กัน ทุกตัวต้องแย่งช่องไม่กี่ช่องนี้

นอกจากนี้ยังมีอุปกรณ์อื่นที่ใช้ย่านเดียวกัน เช่น เตาไมโครเวฟ (ทำงานราว 2.45 GHz) อุปกรณ์บลูทูธ และอุปกรณ์ไร้สายรุ่นเก่าบางชนิด ใครเคยเจอเน็ตสะดุดตอนมีคนอุ่นอาหาร นี่คือสาเหตุที่เป็นไปได้

ย่าน 5 GHz มีช่องสัญญาณมากกว่าและกว้างกว่า จึงแออัดน้อยกว่า และระยะที่สั้นกว่ากลับกลายเป็นข้อดี เพราะสัญญาณจากห้องข้าง ๆ มารบกวนได้น้อยลง

แล้วควรต่ออุปกรณ์ไหนกับย่านไหน

  • มือถือและโน้ตบุ๊กที่อยู่ใกล้เราเตอร์ — 5 GHz
  • สมาร์ตทีวีที่ดูสตรีมมิงความละเอียดสูง — 5 GHz หรือดีที่สุดคือเสียบสาย LAN
  • เล่นเกมออนไลน์ ประชุมวิดีโอ — 5 GHz หรือสาย LAN เพื่อลดอาการกระตุก
  • กล้องวงจรปิด ปลั๊กอัจฉริยะ หลอดไฟอัจฉริยะ — อุปกรณ์กลุ่มนี้จำนวนมากรองรับเฉพาะ 2.4 GHz
  • ห้องที่ไกลจากเราเตอร์หลายผนัง — 2.4 GHz หรือเพิ่มจุดกระจายสัญญาณ
เราเตอร์ไร้สายสีขาวแบบเสาอากาศเดียว วางบนพื้นสีขาว
เราเตอร์บ้านรุ่นเก่าเสาอากาศเดียว รุ่นแบบนี้หลายรุ่นรองรับเฉพาะ 2.4 GHz ถ้าโทรศัพท์หาชื่อ Wi-Fi 5 GHz ไม่เจอ ให้ตรวจสเปกเราเตอร์ก่อน · ภาพ: Hayden Schiff · CC BY 4.0 · via Wikimedia Commons

ใช้ชื่อ Wi-Fi เดียวรวมสองย่านดีไหม

เราเตอร์รุ่นใหม่มักมีฟีเจอร์ที่เรียกว่า Smart Connect หรือ Band Steering คือใช้ชื่อ Wi-Fi ชื่อเดียว แล้วให้เราเตอร์เลือกย่านให้อุปกรณ์เองตามความแรงสัญญาณ

สำหรับคนส่วนใหญ่ วิธีนี้สะดวกและทำงานได้ดี แต่มีสถานการณ์หนึ่งที่มักเป็นปัญหา คือ ตอนตั้งค่าอุปกรณ์สมาร์ตโฮม ที่รองรับเฉพาะ 2.4 GHz บางรุ่นเชื่อมต่อไม่สำเร็จเมื่อทั้งสองย่านใช้ชื่อเดียวกัน วิธีแก้ที่นิยมคือแยกชื่อชั่วคราวระหว่างตั้งค่า แล้วค่อยรวมกลับ

7 วิธีทำให้ Wi-Fi บ้านดีขึ้น โดยยังไม่ต้องซื้ออะไร

  1. วางเราเตอร์ให้อยู่กลางบ้านและสูงจากพื้น — อย่าซ่อนในตู้ หลังทีวี หรือมุมห้องสุดบ้าน
  2. ให้ห่างจากไมโครเวฟและโลหะชิ้นใหญ่ — เช่น ตู้เหล็ก ตู้เย็น
  3. ลองปรับทิศทางเสาอากาศ — บ้านหลายชั้นอาจได้ผลดีขึ้นเมื่อเสาบางต้นตั้งตรงและบางต้นเอียง ควรลองแล้ววัดผลจริง
  4. รีสตาร์ตและอัปเดตเฟิร์มแวร์ — เฟิร์มแวร์ใหม่มักแก้บั๊กและช่องโหว่ด้านความปลอดภัย
  5. เลือกช่อง 2.4 GHz ที่ว่างที่สุด — ใช้แอปวิเคราะห์ Wi-Fi ดูว่าช่อง 1, 6 หรือ 11 ช่องไหนมีเราเตอร์เพื่อนบ้านน้อยที่สุด
  6. วัดความเร็วทั้งใกล้และไกลเราเตอร์ — ถ้าใกล้เราเตอร์ก็ยังช้า ปัญหาอาจอยู่ที่แพ็กเกจหรือผู้ให้บริการ ไม่ใช่ Wi-Fi
  7. บ้านหลายชั้นหรือบ้านยาว — ระบบ Mesh หรือจุดกระจายสัญญาณ (Access Point) ที่ต่อด้วยสาย LAN มักได้ผลดีกว่าตัวขยายสัญญาณแบบรับแล้วส่งต่อ ซึ่งมักเสียความเร็วไปบางส่วน
Advertisement

Wi-Fi 6, 6E และ 7 เกี่ยวอะไรด้วย

ตัวเลขรุ่นของ Wi-Fi เป็นชื่อเรียกมาตรฐานที่ Wi-Fi Alliance ตั้งให้จำง่าย

  • Wi-Fi 4 (802.11n) — ใช้ได้ทั้ง 2.4 และ 5 GHz
  • Wi-Fi 5 (802.11ac) — ใช้ย่าน 5 GHz
  • Wi-Fi 6 (802.11ax) — ใช้ได้ทั้ง 2.4 และ 5 GHz จัดการอุปกรณ์จำนวนมากพร้อมกันได้ดีขึ้น
  • Wi-Fi 6E — Wi-Fi 6 ที่เพิ่มย่าน 6 GHz
  • Wi-Fi 7 (802.11be) — ใช้ได้ทั้ง 2.4, 5 และ 6 GHz

ข้อสำคัญคือ ต้องรองรับทั้งเราเตอร์และอุปกรณ์ จึงจะได้ประโยชน์ และการใช้ย่าน 6 GHz ขึ้นกับการอนุญาตของหน่วยงานกำกับดูแลในแต่ละประเทศ ควรตรวจสอบก่อนซื้อ

อย่าลืมเรื่องความปลอดภัย

  • เลือกการเข้ารหัส WPA3 หรืออย่างน้อย WPA2 ห้ามเปิด Wi-Fi แบบไม่มีรหัส
  • เปลี่ยนรหัสผ่านหน้าตั้งค่าเราเตอร์ จากค่าที่มากับเครื่อง
  • ปิด WPS ถ้าไม่ได้ใช้
  • แยกเครือข่ายสำหรับแขก ถ้าเราเตอร์มีฟีเจอร์ Guest Network

คำถามที่พบบ่อย

ชื่อ Wi-Fi ที่ลงท้ายว่า 5G คือสัญญาณ 5G ใช่ไหม?
ไม่ใช่ ในชื่อ Wi-Fi หมายถึงย่านความถี่ 5 GHz ส่วน 5G ของมือถือเป็นเทคโนโลยีเครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ ไม่เกี่ยวกัน

ต่อ 5 GHz แล้วสัญญาณเต็ม แต่ยังช้า?
ลองวัดความเร็วตอนเสียบสาย LAN ตรงกับเราเตอร์ ถ้ายังช้าเท่าเดิม ปัญหาอยู่ที่อินเทอร์เน็ตขาเข้า ควรติดต่อผู้ให้บริการ

ปิดย่าน 2.4 GHz ไปเลยได้ไหม?
ได้ถ้าแน่ใจว่าทุกอุปกรณ์ในบ้านรองรับ 5 GHz และอยู่ในระยะ แต่บ้านที่มีกล้องวงจรปิดหรืออุปกรณ์สมาร์ตโฮม ส่วนมากยังต้องใช้ 2.4 GHz

อ่านต่อ

แหล่งอ้างอิง

  • Wi-Fi Alliance — Wi-Fi generations (Wi-Fi 4/5/6/6E/7)
  • IEEE 802.11 working group — มาตรฐาน 802.11n, 802.11ac, 802.11ax, 802.11be
  • คู่มือผู้ผลิตเราเตอร์ทั่วไป — Band Steering / Smart Connect และการเลือกช่องสัญญาณ 2.4 GHz