คนส่วนใหญ่กลัว “น้ำท่วมใหญ่” แต่สถิติหลายประเทศชี้ว่า “น้ำที่มาในชั่วโมงเดียว” คร่าชีวิตได้ไม่แพ้กัน

สองแบบที่คนมักปนกัน

ชนิดลักษณะเวลาตอบสนอง
น้ำท่วมฉับพลัน (Flash flood)น้ำไหลแรง พุ่งในทางน้ำ ใต้สะพาน ซอยต่ำนาที–ไม่กี่ชั่วโมง
น้ำท่วมแม่น้ำ/ลุ่มน้ำระดับน้ำขึ้นตามลำน้ำ อ่าง เขื่อนชั่วโมง–หลายวัน

ข่าวโลกเรื่องฝนสุดขั้วในยุโรป อเมริกา หรือเอเชียมักมีทั้งสองแบบปน — การแยกชนิดช่วยให้รู้ว่าต้องหนีทันที หรือขนของขึ้นสูงแล้วยืนระยะ

ทำไมน้ำท่วมฉับพลันถึงอันตราย

ความเสียหายจากน้ำท่วมฉับพลันที่ถนน
น้ำท่วมฉับพลันพัดรถและเศษซาก — กระแสน้ำไหลแรงอันตรายแม้ดูไม่ลึกมาก ภาพ: Brian Stansberry · CC BY 3.0 · via Wikimedia Commons
  • น้ำลึกแค่ราวคันรถก็พารถได้แล้ว
  • กระแสน้ำซ่อนหลุม ฝาท่อเปิด และสายไฟ
  • เกิดกลางดึกหรือตอนเดินทางได้ ทำให้ตัดสินใจช้า
กฎสากล: Turn Around, Don’t Drown — เจอน้ำขวางถนนให้เลี้ยวกลับ อย่าลุย

สัญญาณที่ต้องขึ้นที่สูงทันที

  1. ฝนตกหนักมากต่อเนื่องในพื้นที่ภูเขา/ทางน้ำแคบ
  2. น้ำในคลองหรือท่อระบายเปลี่ยนสี/ดังผิดปกติแล้วขึ้นเร็ว
  3. มีประกาศเตือนน้ำหลากหรือเปิดทางน้ำฉุกเฉิน
  4. เห็นเพื่อนบ้านขนของขึ้นชั้นสองพร้อมกัน

เช็กลิสต์เอาตัวรอดสั้นๆ

เรือยามฝั่งช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วม
เรือกู้ภัยในช่วงน้ำท่วม — เมื่อน้ำมาเร็ว การขึ้นที่สูงและการช่วยเหลือเป็นเรื่องนาที ภาพ: U.S. Department of Defense Current Photos Petty Officer 3rd Class Brandon Giles/U.S. Coast Guard District 8 · Public domain · via Wikimedia Commons
ช่วงทำ
ก่อนฝนสุดขั้วรู้จุดสูงในบ้าน/ชุมชน เตรียมไฟฉาย ยา เอกสารกันน้ำ
น้ำมาเร็วขึ้นที่สูง พกคนและสัตว์เลี้ยง อย่าถ่ายคลิปในน้ำไหล
ต้องออกจากบ้านเลี่ยงทางลอด ใต้สะพาน และเส้นทางน้ำเชี่ยว
หลังน้ำลดระวังไฟฟ้ารั่ว งู/สัตว์ และโรคจากน้ำสกปรก

คำถามที่พบบ่อย

กรุงเทพฯ เจอแบบไหนบ่อย?

มักเจอน้ำท่วมขังในเมืองจากฝนหนักและทางระบายไม่ทัน ร่วมกับน้ำเหนือ/น้ำทะเลในบางช่วง — ยังต้องระวังจุดต่ำและทางลอด

เด็กควรรู้เรื่องนี้อย่างไร?

ซ้อมทางขึ้นที่สูงในบ้าน และสอนว่าห้ามเล่นน้ำไหลช่วงฝนหนัก

ดูสถานการณ์น้ำไทยได้ที่ไหน?

หน้าสถานการณ์น้ำของ The World Ready และหน่วยงานชลประทาน/อุตุ

อ่านต่อ: สถานการณ์น้ำวันนี้ · ระบบเตือนภัยสึนามิ

แหล่งอ้างอิง

  • ปภ. — คู่มือน้ำท่วม
  • NOAA / NWS — Turn Around Don’t Drown
  • กรมอุตุนิยมวิทยา / สทนช.