กดสวิตช์ไฟก็ติดทันที จนเราลืมถามว่าไฟฟ้าที่ใช้อยู่ทุกวันนี้มาจากไหน และมีต้นทุนอะไรซ่อนอยู่

ไฟฟ้าผลิตขึ้นได้อย่างไร

หลักการง่ายๆ คือทำให้ “กังหัน” หมุนเพื่อปั่นเครื่องกำเนิดไฟฟ้า สิ่งที่ทำให้กังหันหมุนอาจเป็นไอน้ำจากการเผาเชื้อเพลิง แรงน้ำจากเขื่อน แรงลม หรือแสงอาทิตย์ผ่านแผงโซลาร์

กังหันและเครื่องกำเนิดไฟฟ้า หัวใจของการเปลี่ยนพลังงานความร้อนเป็นไฟฟ้า
กังหันและเครื่องกำเนิดไฟฟ้า หัวใจของการเปลี่ยนพลังงานความร้อนเป็นไฟฟ้า · Lauri Veerde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

ไทยผลิตไฟจากอะไร

ไฟฟ้าของไทยส่วนใหญ่มาจาก ก๊าซธรรมชาติ เป็นหลัก รองลงมาคือถ่านหินและพลังน้ำ และมีสัดส่วนพลังงานหมุนเวียน (แดด ลม ชีวมวล) ที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ นอกจากนี้ยังมีการนำเข้าไฟฟ้าจากประเทศเพื่อนบ้านบางส่วน

ถ่านหินและก๊าซยังเป็นเชื้อเพลิงหลักในการผลิตไฟของหลายประเทศ
ถ่านหินและก๊าซยังเป็นเชื้อเพลิงหลักในการผลิตไฟของหลายประเทศ · Petar Milosevic · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Advertisement

ต้นทุนคาร์บอนของการใช้ไฟ

การเผาก๊าซและถ่านหินปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ตัวการสำคัญของภาวะโลกร้อน ทุกหน่วยไฟที่เราใช้จึงมีรอยเท้าคาร์บอนติดมาด้วย ยิ่งใช้มากยิ่งปล่อยมาก

พลังงานสะอาดกำลังมา

ทั่วโลกกำลังเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานหมุนเวียนที่สะอาดกว่า ราคาโซลาร์และลมถูกลงมาก ทำให้พลังงานสะอาดแข่งขันได้จริง หลายบ้านในไทยก็เริ่มติดโซลาร์บนหลังคาเพื่อลดค่าไฟ

พลังงานเก่าและใหม่ในภาพเดียว — โลกกำลังเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด
พลังงานเก่าและใหม่ในภาพเดียว — โลกกำลังเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด · Trougnouf · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

ประหยัดไฟที่บ้าน (ได้ทั้งเงินและโลก)

  • ปิดไฟและถอดปลั๊กเครื่องใช้ที่ไม่ได้ใช้
  • ตั้งแอร์ 26°C และล้างแอร์สม่ำเสมอ
  • เปลี่ยนมาใช้หลอด LED และเครื่องใช้ไฟฟ้าเบอร์ 5
  • ใช้แสงธรรมชาติตอนกลางวัน
  • รีดผ้า/ซักผ้าทีละมากๆ ลดการเปิดเครื่องบ่อย

สรุป

ไฟฟ้าไม่ได้มาฟรีและไม่ได้ไร้ต้นทุนต่อโลก การเข้าใจว่าไฟมาจากไหนและประหยัดการใช้ คือเรื่องที่ทุกบ้านช่วยกันได้ อยากรู้ราคาพลังงานอื่นๆ ดูได้ที่หน้า ราคาน้ำมันวันนี้