แผ่นดินไหวใต้ทะเล vs บนบก — ทำไมวงแหวนแห่งไฟถึงเกิดสึนามิ

ไม่ใช่ทุกแผ่นดินไหวใต้ทะเลที่ทำให้สึนามิ — แต่เหตุใหญ่ในวงแหวนไฟมักเกิดแบบนี้

Subduction — แรงผลักใต้มหาสมุทร

แผ่นเปลือกโลกหนา (oceanic plate) ดันมุดใต้แผ่นบางกว่า (continental plate) พลังงานสะสมจนแตกเป็นแผ่นดินไหว — นี่คือจุดกำเนิดหลักของวงแหวนแห่งไฟ

ใต้ทะเล vs บนบก

เงื่อนไขสึนามิ (ย่อ)

• ขนาดมัก ≥ ~M7 (ไม่ใช่กฎตายตัว แต่ยิ่งใหญ่ยิ่งเสี่ยง)
• ความลึกไม่ลึกเกินไป (ตื้น = ขยับพื้นทะเลมาก)
• การเคลื่อนที่มีส่วนแนวดิ่งของพื้นมหาสมุทร

บทเรียนสู่ไทย

ไทยมีชายฝั่งอันดามันและทะเลสาบ แม้ไม่อยู่บนวงแหวนไฟหลัก แต่รับคลื่นจากเหตุนอกประเทศได้ (2547) — จึงต้องรู้สัญญาณธรรมชาติและระบบเตือนภัย ไม่ใช่ดูแค่ M ในเมือง

คำถามที่พบบ่อย

แผ่นดินไหวเมียนมา เกิดสึนามิไหม?

ส่วนใหญ่เป็น strike-slip บนบก — สึนามิไม่ใช่ความเสี่ยงหลัก แต่แรงสั่นถึงไทยได้

M6 ใต้ทะเล ต้องกังวลไหม?

ดูธงสึนามิและระยะห่าง — M6 ตื้นใกล้ฝั่งอาจมีผล แต่มักไม่ถึงระดับ 2547

อ่านต่อ: วงแหวนไฟคืออะไร · แผนที่แผ่นดินไหวเรียลไทม์ · สึนามิ

แหล่งอ้างอิง

• USGS Earthquake Hazards Program
• กรมทรัพยากรธรณี — แผ่นดินไหวไทย
• NDWC / tsunami.gov