ฟุตบอลครองใจโลก แต่ในไทยยังมีวอลเลย์ มวยไทย แบดมินตัน และอีสปอร์ตที่เติบโตเร็ว มาดูภาพรวมความนิยมแบบเข้าใจง่าย

สรุป: ระดับโลก ฟุตบอลยังเป็นที่ 1 ตามด้วยบาสเกตบอล คริกเก็ต (ในบางทวีป) และเทนนิส ในไทยฟุตบอลนำชัด รองลงมาวอลเลย์หญิง มวยไทย แบด และฟิตเนสรุ่นใหม่

อันดับความนิยมแบบกว้างๆ

ฟุตบอลมีผู้ชมทั่วโลกสูงสุดเพราะกติกาง่ายและลีกอาชีพแข็ง บาสเกตบอลและอเมริกันฟุตบอลแรงในอเมริกา คริกเก็ตแรงในอินเดีย–ปากีสถาน–ออสเตรเลีย ความนิยมจึงขึ้นกับภูมิภาคด้วย

ทำไมไทยถึงรักวอลเลย์และมวย

วอลเลย์หญิงไทยสร้างฮีโร่ให้คนดูทางทีวี มวยไทยเป็นทั้งกีฬาและซอฟต์พาวเวอร์วัฒนธรรม ส่วนแบดมินตันหาสนามในเมืองได้ง่าย — ความนิยมในไทยจึงผสมระหว่าง “ดู” กับ “เล่นเอง”

Advertisement

อีสปอร์ตนับเป็นกีฬาไหม

หลายประเทศจัดทัวร์นาเมนต์อีสปอร์ตเป็นกีฬาอย่างเป็นทางการ ความนิยมในวัยรุ่นสูง แต่คำนิยามยังถกเถียงเรื่องร่างกายและการตัดสิน

เลือกเล่นตามไลฟ์สไตล์

ถ้าอยากสุขภาพ เลือกกีฬาที่ทำต่อเนื่องได้ ถ้าอยากสังคม เลือกทีมสปอร์ต ถ้าอยากวัฒนธรรม ลองมวยไทยหรือตะกร้อ — ไม่มีอันดับเดียวที่ถูกสำหรับทุกคน

วัดความนิยมยังไง — สามตัวชี้วัดที่ให้คำตอบไม่เหมือนกัน

คำถามว่า "กีฬาอะไรนิยมที่สุด" ตอบไม่ได้ด้วยตัวเลขเดียว เพราะขึ้นกับว่าวัดอะไร

วัดจากผลที่มักได้ข้อจำกัด
จำนวนผู้ชมฟุตบอลนำห่างชัดเจนในระดับโลกกระจุกที่รายการใหญ่ไม่กี่รายการ
จำนวนคนเล่นจริงกีฬาที่เข้าถึงง่ายอย่างวิ่งและแบดมินตันขึ้นมานำเก็บข้อมูลยาก ไม่มีทะเบียนกลาง
รายได้และมูลค่าตลาดลีกอาชีพในอเมริกาเหนือขึ้นนำสะท้อนกำลังซื้อของตลาดมากกว่าความนิยมจริง

ข้อสรุปคือ ควรถามให้ชัดก่อนว่าเรากำลังพูดถึงกีฬาที่คนดู หรือกีฬาที่คนเล่น เพราะสองอย่างนี้ในไทยต่างกันมาก

คนไทยดูอะไร กับ คนไทยเล่นอะไร

ดูมากเล่นจริงมาก
วอลเลย์บอลหญิงทีมชาติวิ่งและเดินออกกำลัง
มวยไทยและมวยสากลแบดมินตัน
ฟุตบอลลีกต่างประเทศฟุตบอลสนามเช่า
ฟุตบอลทีมชาติไทยเปตองในชุมชน
อีสปอร์ตตะกร้อและกีฬาลานชุมชน

ช่องว่างนี้มีความหมายทางนโยบาย เพราะงบสนับสนุนมักไหลไปตามกีฬาที่คนดู ขณะที่สุขภาพของประชาชนขึ้นกับกีฬาที่คนเล่น การลงทุนกับลานกีฬาชุมชนและทางวิ่งที่ปลอดภัย จึงให้ผลตอบแทนด้านสาธารณสุขมากกว่าที่ตัวเลขผู้ชมจะบอก

วอลเลย์บอลหญิงทีมชาติไทย — กีฬาที่สร้างฐานแฟนใหม่ได้กว้างที่สุดในรอบสองทศวรรษ
วอลเลย์บอลหญิงทีมชาติไทย — กีฬาที่สร้างฐานแฟนใหม่ได้กว้างที่สุดในรอบสองทศวรรษ · Nt · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons
Advertisement

ทำไมวอลเลย์บอลหญิงไทยถึงเป็นปรากฏการณ์

ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ และมีเหตุผลที่อธิบายได้หลายชั้น

  • ทีมชุดเดิมอยู่ด้วยกันนานหลายปี ทำให้แฟนผูกพันกับตัวบุคคล ไม่ใช่แค่กับทีม
  • ผลงานสูสีกับชาติที่ใหญ่กว่า ทำให้ทุกแมตช์มีลุ้นจริง ไม่ใช่รู้ผลตั้งแต่ต้น
  • กติกาเข้าใจง่าย — คนดูที่ไม่เคยเล่นก็ตามเกมได้ในไม่กี่นาที
  • ใช้เวลาแข่งพอดี กับการดูสดทางทีวีในช่วงเย็น
  • เรื่องเล่าของนักกีฬา ที่มาจากครอบครัวธรรมดา ทำให้คนรู้สึกเชื่อมโยง

บทเรียนสำหรับกีฬาอื่นคือ ความต่อเนื่องสร้างแฟน การเปลี่ยนทีมและโค้ชบ่อยทำให้ผู้ชมไม่มีโอกาสผูกพันกับใคร

ความต่อเนื่องของทีมชุดเดิมหลายปี คือสิ่งที่ทำให้ทีมไทยไปได้ไกล
ความต่อเนื่องของทีมชุดเดิมหลายปี คือสิ่งที่ทำให้ทีมไทยไปได้ไกล · Nt · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

อีสปอร์ตนับเป็นกีฬาไหม และกีฬาอะไรกำลังมาในไทย

ข้อถกเถียงเรื่องอีสปอร์ตวนอยู่ที่นิยามของคำว่ากีฬา ฝ่ายที่เห็นด้วยชี้ว่ามีการฝึกซ้อมอย่างเป็นระบบ มีการแข่งขันที่มีกติกา มีสหพันธ์ และมีนักกีฬาอาชีพ ส่วนฝ่ายที่ไม่เห็นด้วยชี้ว่าขาดการใช้สมรรถภาพทางกายซึ่งเป็นแก่นของกีฬา

ในทางปฏิบัติ ประเด็นนี้ถูกตัดสินไปแล้วบางส่วน เพราะอีสปอร์ตถูกบรรจุในมหกรรมกีฬาระดับทวีปและได้รับการรับรองในหลายประเทศ รวมถึงไทย

ส่วนกีฬาที่กำลังเติบโตในไทย สังเกตได้จากจำนวนสนามและอีเวนต์ที่เพิ่มขึ้น ได้แก่ การวิ่งระยะไกล แบดมินตัน ปิงปอง ปีนผาในร่ม พิกเคิลบอล และจักรยาน ซึ่งทั้งหมดมีจุดร่วมคือเริ่มได้ด้วยตัวเองโดยไม่ต้องรวมทีม

เส้นทางสู่โอลิมปิกเริ่มนับคะแนนจากรายการระดับทวีปและชิงแชมป์โลก
เส้นทางสู่โอลิมปิกเริ่มนับคะแนนจากรายการระดับทวีปและชิงแชมป์โลก · Nt · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

คำถามที่พบบ่อย

อ่านต่อหมวดไหน?

ดูรวมที่ กีฬาไทย & กีฬาในตำนาน · หมวดกีฬา · นักเตะในตำนาน

แหล่งอ้างอิง

  • ความรู้ทั่วไปด้านประวัติกีฬาและกีฬาพื้นบ้าน
  • ข้อมูลสาธารณะเกี่ยวกับชนิดกีฬาโอลิมปิกและมหกรรมอาเซียน