วันที่ 1 ตุลาคม 2569 ฝนฟ้าคะนองถล่มกรุงเทพฯ แล้วมีคนโพสต์คลิปลูกเห็บจากรัชดา โชคชัย 4 และย่านใกล้เคียง จนแท็ก #ลูกเห็บ ขึ้นเทรนด์ ทั้งที่หลายคนเกิดในเมืองนี้มาทั้งชีวิตยังไม่เคยเห็นด้วยตาตัวเอง

คำตอบสั้น: ลูกเห็บคือก้อนน้ำแข็งที่เกิดในเมฆฝนฟ้าคะนองที่มีลมยกตัวแรงพอ จะตกลงถึงพื้นกรุงเทพฯ ได้ก็ต่อเมื่อก้อนน้ำแข็งโตและตกเร็วพอที่จะไม่ละลายหมดระหว่างทาง วันนี้มีรายงานจากประชาชนในหลายย่านตอนฝนหนักช่วงบ่าย ไม่ใช่พายุหมุน และไม่ใช่เรื่องที่เกิดทุกครั้งที่ฝนตก

วันนี้เกิดอะไรขึ้น

ช่วงบ่ายของวันที่ 1 ตุลาคม 2569 กรุงเทพฯ มีฝนตกหนัก แล้วมีรายงานลูกเห็บจากผู้ที่อยู่ในพื้นที่ สำนักข่าวไทยรัฐรายงานว่ามีผู้พบเห็นที่ย่านรัชดา เสือใหญ่ และโชคชัย 4 หลายคนบอกว่าเพิ่งเคยเห็นครั้งแรก และนำภาพกับคลิปไปแชร์จนแท็ก #ลูกเห็บ ติดเทรนด์

อีกด้านหนึ่ง เดอะแบงคอกอินไซต์รายงานว่ามีผู้ใช้โซเชียลโพสต์ภาพจากลาดพร้าวและจตุจักร รวมถึงนนทบุรี ขณะที่เพจติดตามอากาศเตือนล่วงหน้าว่ากลุ่มฝนช่วงนั้นฟ้าแรง ลมแรง และอาจมีลูกเห็บได้

กรมอุตุนิยมวิทยาไม่ได้ยืนยันทีละซอยในข่าวเหล่านี้ แต่ไทยรัฐอ้างรายงานเรดาร์ตรวจอากาศสุวรรณภูมิเวลา 14.40 น. ว่าพบกลุ่มฝนบริเวณนครนายกตอนล่าง กรุงเทพฯ ตอนล่าง และสมุทรสาคร มีฝนหนักบางจุด และกลุ่มฝนเคลื่อนไปทางตะวันตกเฉียงใต้ ภาพรวมคือพายุฝนฟ้าคะนองก้อนแรงช่วงบ่าย ไม่ใช่พายุที่มีชื่อ

เช้าวันเดียวกัน พยากรณ์ประจำวันของกรมอุตุนิยมวิทยาที่กรุงเทพธุรกิจรายงานไว้บอกว่ากรุงเทพและปริมณฑลมีฝนฟ้าคะนองร้อยละ 30 ของพื้นที่ อุณหภูมิสูงสุด 34–36 องศา สองข้อความนี้ไม่ขัดกัน ร้อยละ 30 แปลว่าฝนไม่ครอบคลุมทั้งเมือง แต่จุดที่กลุ่มเมฆก่อตัวแรงยังฝนหนักและมีลูกเห็บได้ อ่านวิธีแปลตัวเลขนี้ได้ในบทความ ทำไมพยากรณ์อากาศถึงฟันธงไม่ได้

ลูกเห็บสีขาวหลายก้อนวางบนฝ่ามือ เทียบขนาดกับเหรียญ
ตัวอย่างลูกเห็บจากมลรัฐมอนแทนา สหรัฐฯ เมื่อปี 2010 ใช้เทียบขนาดเท่านั้น ไม่ใช่ภาพจากกรุงเทพฯ วันนี้ ลูกเห็บที่ตกลงถึงพื้นในเมืองร้อนมักเล็กกว่าก้อนในภาพนี้ ภาพ: James St. John · CC BY 2.0 · via Wikimedia Commons

ลูกเห็บเกิดได้อย่างไร

ฝนธรรมดาคือหยดน้ำที่รวมตัวในเมฆจนหนักพอจะตก ลูกเห็บเริ่มจากจุดเดียวกัน แต่ถูกพัดขึ้นไปเหนือระดับที่อากาศเย็นจนต่ำกว่า 0 องศา หยดน้ำจึงแข็งเป็นน้ำแข็ง แล้วโดนหยดน้ำอื่นมาเกาะเพิ่มทีละชั้น ถ้าลมยกตัวยังแรง ก้อนนั้นจะถูกเหวี่ยงขึ้นไปอีกหลายรอบจนโตขึ้น พอหนักกว่าแรงลมที่พยุงไว้ มันก็ร่วงลงมา

ระหว่างตก มันวิ่งผ่านอากาศอุ่นด้านล่าง ถ้าก้อนเล็กและทางลงยาว มันจะละลายกลายเป็นฝนหมดก่อนถึงพื้น สิ่งที่คนเห็นเป็นลูกเห็บคือก้อนที่ยังเหลือเป็นน้ำแข็งตอนกระทบพื้น บางก้อนนิ่มและยุ่ย เรียกว่าลูกเห็บอ่อน ซึ่งพบในเขตร้อนได้บ่อยกว่าลูกเห็บแข็งขนาดใหญ่แบบในข่าวเมืองหนาว

Advertisement

ทำไมกรุงเทพฯ ถึงไม่ค่อยเจอ แต่วันนี้เจอได้

กรุงเทพฯ อยู่ในเขตร้อน ระดับที่อุณหภูมิเป็น 0 องศามักอยู่สูงหลายกิโลเมตรเหนือหัว น้ำแข็งจึงมีเวลาละลายนานกว่าในประเทศเมืองหนาว นี่คือเหตุผลที่คนกรุงจำนวนมากไม่เคยเห็นลูกเห็บทั้งชีวิต ทั้งที่ฝนฟ้าคะนองเกิดแทบทุกสัปดาห์ในหน้าฝน

เงื่อนไขที่ทำให้มันถึงพื้นมีไม่กี่อย่าง และวันนี้เข้าข่ายนั้น

  • เมฆฝนฟ้าคะนองก้อนสูงและลมยกตัวแรง พอจะสร้างน้ำแข็งได้เหนือระดับเยือกแข็ง
  • ก้อนน้ำแข็งโตหรือตกเร็วพอ ที่จะไม่ละลายหมดก่อนถึงถนน
  • เกิดเป็นจุด ไม่จำเป็นต้องทั่วทั้ง 50 เขต ซอยหนึ่งเห็นลูกเห็บ อีกซอยห่างไปสองกิโลเมตรอาจมีแค่ฝน

ต้นเดือนตุลาคมเป็นช่วงปลายฤดูฝน อากาศตอนบ่ายยังร้อนพอให้เมฆก่อตัวอย่างรวดเร็ว พอความร้อนชื้นถูกดันขึ้นไปสูงในเวลาสั้น ๆ ฝนฟ้าคะนองก้อนนั้นจึงรุนแรงกว่าฝนปรอย ๆ ทั่วไป ลูกเห็บจึงมาคู่กับฟ้าผ่า ลมกระโชก และฝนที่เทลงมาเป็นจุด ไม่ได้แปลว่าอากาศกรุงเทพฯ กลายเป็นเมืองหนาว

อันตรายไหม และควรทำอะไรตอนนี้

ลูกเห็บเม็ดเล็กที่มักตกในไทยทำให้ตกใจมากกว่าทำให้บาดเจ็บ แต่พายุฝนที่ผลิตลูกเห็บคือส่วนที่ต้องระวังจริง ฟ้าผ่า ลมกระโชก และน้ำรอการระบายบนถนนอันตรายกว่าก้อนน้ำแข็งเม็ดเล็ก

  • อยู่ใต้หลังคาที่มั่นคง ห่างจากหน้าต่างถ้ายังได้ยินเสียงเม็ดน้ำแข็งกระทบ
  • อย่าออกไปเก็บลูกเห็บกลางสายฝนขณะที่ยังมีฟ้าแลบ
  • ถ้าเม็ดใหญ่จนบุบหลังคาหรือรถ ให้หลบในอาคาร ไม่ใช่ใต้ต้นไม้
  • ถนนที่ฝนเทเป็นจุดจะมีน้ำขังเร็ว เช็กเส้นทางก่อนออกจากบ้านที่หน้า น้ำใกล้ฉัน กรุงเทพฯ
  • ดูว่ากลุ่มฝนยังอยู่เหนือเมืองหรือเคลื่อนออกไปแล้ว จากเรดาร์กรมอุตุนิยมวิทยา ไม่ใช่จากคลิปที่แชร์เมื่อชั่วโมงที่แล้ว

ปริมาณฝนรายจังหวัดของวันนี้ดูประกอบได้ที่ แผนที่ฝนประเทศไทย และภาพรวมเขื่อนกับฝนทั้งประเทศอยู่ที่ สถานการณ์น้ำ

คำถามที่พบบ่อย

ลูกเห็บวันนี้เป็นเรื่องประหลาดผิดธรรมชาติไหม?
ไม่ใช่ มันเกิดได้เมื่อเมฆฝนฟ้าคะนองสูงและลมยกตัวแรงพอ แค่ไม่บ่อยในกรุงเทพฯ เพราะอากาศชั้นล่างร้อน น้ำแข็งส่วนใหญ่ละลายก่อนถึงพื้น

อันตรายแค่ไหน?
เม็ดเล็กทำให้ตกใจและอาจเจ็บถ้าโดนตัวตรง ๆ อันตรายหลักของวันนี้คือฟ้าผ่า ลมแรง และน้ำท่วมขังบนถนน ไม่ใช่ตัวก้อนน้ำแข็งเอง

พยากรณ์เช้าบอกฝนแค่ 30% ทำไมถึงตกหนักและมีลูกเห็บ?
ร้อยละ 30 คือสัดส่วนพื้นที่ที่คาดว่าจะมีฝน ไม่ใช่โอกาสที่ทุกเขตจะรอด กลุ่มเมฆก้อนเดียวสามารถเทฝนหนักและปล่อยลูกเห็บได้ในไม่กี่ตารางกิโลเมตร

ลูกเห็บกับหิมะต่างกันไหม?
ต่างกัน หิมะคือผลึกน้ำแข็งที่เกิดในอากาศเย็นตลอดทั้งลำจากเมฆถึงพื้น ลูกเห็บคือก้อนน้ำแข็งจากเมฆพายุที่ตกลงมาผ่านอากาศอุ่น กรุงเทพฯ ไม่มีหิมะ

จะเกิดอีกไหมเย็นนี้?
ได้ ถ้ายังมีฝนฟ้าคะนองก้อนแรงอยู่เหนือเมือง แต่จะเป็นจุด ไม่ทั่วทั้งกรุงเทพฯ ดูเรดาร์รอบล่าสุดก่อนออกจากบ้าน

สรุป

ลูกเห็บที่คนกรุงเห็นวันที่ 1 ตุลาคม 2569 เป็นผลของฝนฟ้าคะนองช่วงบ่ายที่ลมยกตัวแรงพอจะสร้างน้ำแข็ง แล้วก้อนนั้นตกถึงพื้นก่อนละลายหมด มีรายงานจากรัชดา เสือใหญ่ โชคชัย 4 และภาพจากย่านอื่นรวมถึงนนทบุรี มันอธิบายได้ด้วยฟิสิกส์ของเมฆ ไม่ต้องอาศัยทฤษฎีนอกวิทยาศาสตร์ และสิ่งที่ควรเช็กต่อคือเส้นทางน้ำขังกับกลุ่มฝนที่ยังเคลื่อนอยู่ ไม่ใช่แค่เก็บคลิปไว้แชร์

Advertisement

อ่านต่อ

ฝนร้อยละ 60 ของพื้นที่หมายถึงอะไร · เตือนน้ำท่วมล่วงหน้าได้แค่ไหน · น้ำใกล้ฉัน กรุงเทพฯ

แหล่งอ้างอิง