ทะเลสาบน้ำจืดที่ตั้งอยู่รอยต่อสี่ประเทศ ภายในเวลาเพียง 20 ปี พื้นที่ผิวน้ำเปิดของมันหดจากราว 25,000 ตร.กม. เหลือราว 2,000 ตร.กม. กลายเป็นหนึ่งในภาพสะท้อนการเปลี่ยนแปลงทางสิ่งแวดล้อมที่ชัดที่สุดของแอฟริกา
ทะเลสาบชาด: ทะเลสาบที่หดตัว
Lake Chad เป็นทะเลสาบน้ำจืดแบบปิด (ไม่มีทางน้ำไหลออกสู่ทะเล) ตั้งอยู่ตรงรอยต่อของ ไนจีเรีย ไนเจอร์ ชาด และแคเมอรูน มีพื้นที่รับน้ำมากกว่า 1,000,000 ตร.กม. และเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำสำคัญของแอฟริกาตะวันตกและแอฟริกากลาง แหล่งน้ำหลักของทะเลสาบคือ แม่น้ำชารี
ระดับน้ำและพื้นที่ของทะเลสาบเปลี่ยนแปลงมากตามฤดูกาล ในปี 1870 ทะเลสาบมีพื้นที่ราว 28,000 ตร.กม. แต่ด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและการผันน้ำไปใช้ของมนุษย์ พื้นที่ผิวน้ำเปิดลดลงจากราว 25,000 ตร.กม. ในปี 1960 เหลือเพียงราว 2,000 ตร.กม. ในปี 1980
ตัวเลขช่วงหลังยิ่งเห็นภาพชัด ระหว่างมิถุนายน 1966 ถึงมกราคม 1973 พื้นที่ลดจาก 22,772 เหลือ 15,400 ตร.กม. ปี 1975 เหลือ 4,398 ตร.กม. และในเดือนกุมภาพันธ์ 1994 เหลือเพียงราว 1,756 ตร.กม.
ข่าวดีคือปัจจุบัน ทะเลสาบไม่ได้ถูกประเมินว่ายังหดตัวต่อเนื่องแล้ว เพราะปริมาณฝนฟื้นตัวขึ้นบางส่วน แต่ทะเลสาบก็ยังเผชิญความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รอบทะเลสาบมีกลุ่มชาติพันธุ์มากกว่า 70 กลุ่มที่พึ่งพาการประมงและการเกษตร
ตัวเลขน่ารู้
| หัวข้อ | ข้อมูล |
|---|---|
| เมืองหลวง | อึนจาเมนา (ประชากรราว 1.6 ล้านคน) |
| ประชากรประเทศ | ราว 20 ล้านคน |
| พื้นที่ทะเลสาบ ปี 1870 | ราว 28,000 ตร.กม. |
| พื้นที่ผิวน้ำเปิด ปี 1960 → 1980 | ราว 25,000 → 2,000 ตร.กม. |
| พื้นที่รับน้ำ | มากกว่า 1,000,000 ตร.กม. |
| พื้นที่ชุ่มน้ำแรมซาร์ทะเลสาบชาด | ราว 8,225 ตร.กม. |
เรื่องน่าสนใจของชาด
- ชื่อประเทศมาจากทะเลสาบ — ชาดได้ชื่อตามทะเลสาบชาดที่อยู่ทางตะวันตกของประเทศ
- มีเพื่อนบ้าน 6 ประเทศ — ลิเบีย ซูดาน สาธารณรัฐแอฟริกากลาง แคเมอรูน ไนจีเรีย (ติดกันตรงทะเลสาบชาด) และไนเจอร์
- สองภาษาทางการ — ใช้ภาษาฝรั่งเศสและอาหรับ มีกลุ่มชาติพันธุ์และภาษามากกว่า 200 กลุ่ม
- ทะเลสาบยักษ์ในอดีต — นักวิทยาศาสตร์พบหลักฐานว่าในยุคโฮโลซีน บริเวณนี้เคยเป็นทะเลสาบขนาดมหึมาที่เรียกกันว่า “เมกะชาด”
ถ้าจะศึกษาเพิ่มเติม
- ดูภาพถ่ายดาวเทียมเปรียบเทียบหลายยุค NASA Earth Observatory มีภาพทะเลสาบชาดหลายช่วงเวลา เห็นการเปลี่ยนแปลงชัดเจน
- ตรวจคำแนะนำการเดินทางของทางการไทย ก่อนวางแผนเดินทางไปชาดหรือพื้นที่รอบทะเลสาบ
- ติดตามข่าวสิ่งแวดล้อมในลุ่มน้ำชาด ประเทศรอบทะเลสาบมีความร่วมมือด้านการจัดการน้ำต่อเนื่อง
ห่างจากไทยแค่ไหน?
- 📏 เส้นตรงจากกรุงเทพฯ ถึงเอ็นจาเมนา: 9,208 กม.
- ✈️ ถ้าบินตรง: ≈ 12 ชม.คิดที่ความเร็วเฉลี่ย 800 กม./ชม. บวกช่วงขึ้น-ลงราว 30 นาที ยังไม่รวมเวลาต่อเครื่อง
- 🚶 ถ้าเดินเท้า: ≈ 288 วัน (≈ 9 เดือน)เดินวันละ 8 ชม. ที่ 5 กม./ชม. เผื่อทางอ้อมจริงอีก 25% — ตัวเลขชวนคิด ไม่ใช่เส้นทางแนะนำให้เดินจริง
แผนที่: ชาดอยู่ตรงไหน
หมุดสีทองคือเมืองหลวง หมุดสีเขียวคือทะเลสาบชาด — ซูมออกเพื่อดูว่าชาดอยู่ตรงไหนของแอฟริกา
- เอ็นจาเมนา · Google Maps
- ทะเลสาบชาด · Google Maps
คำถามที่พบบ่อย
ทะเลสาบชาดกำลังจะหายไปไหม?
ในช่วงปี 1960–1990 ทะเลสาบหดตัวลงมาก แต่ข้อมูลช่วงหลังประเมินว่าไม่ได้หดตัวต่อเนื่องแล้ว เพราะปริมาณฝนฟื้นตัวบางส่วน ถึงอย่างนั้นก็ยังเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
ทำไมพื้นที่ทะเลสาบถึงเปลี่ยนมากขนาดนี้?
ทะเลสาบชาดตื้น โดยเฉพาะส่วนเหนือ ระดับน้ำที่ลดลงเพียงเล็กน้อยจึงทำให้พื้นที่ผิวน้ำลดลงมาก ประกอบกับฝนที่ลดลงและการผันน้ำไปใช้
อ่านต่อ
ดัชนีสิ่งมหัศจรรย์ A–Z · แอฟริกา · สาธารณรัฐแอฟริกากลาง · ชิลี · หมวดสิ่งมหัศจรรย์
แหล่งอ้างอิง
- Wikipedia — Chad · Lake Chad
- NASA Earth Observatory — Lake Chad
